Wersja standardowa Wersja z powiększonym kontrastem Wersja tekstowa
Centrum Informacji Turystycznej w Oświęcimiu
Facebook
Centrum Informacji Turystycznej w Oświęcimiu
Jesteś tutaj: You are here: Du bist hier: MSiT >> Oświęcim dla turysty >> Zabytki miasta >>

Zabytki miasta

Muzeum Zamek

Muzeum Zamek rozpoczęło swoją działalność 1 stycznia 2010r. i od tej pory jest miejscem ważnych wydarzeń w historii miasta, pełni funkcje reprezentacyjne, kulturalne i edukacyjne. Misją muzeum jest popularyzowanie historii ziemi oświęcimskiej. W kolekcji znajdują się dokumenty, pieczęcie, numizmaty, mapy, książki, fotografie, przedmioty użytku codziennego, zabytki archeologiczne. Większość eksponatów prezentowana jest na stałej ekspozycji przedstawiającej życie przedwojennego Oświęcimia: wystrój wnętrz mieszkalnych, codzienne życie jego mieszkańców. Prezentację wzbogacają reprodukcje starych fotografii.
Z historią ziemi oświęcimskiej nierozerwalnie związana jest także historia miejsca, w którym muzeum ma swoją siedzibę. Zamek oświęcimski z wieżą, murami obronnymi oraz zabudową wzgórza zamkowego stanowi jeden z ważniejszych zabytków miasta poświadczających jego osiemsetletnie korzenie. Wieża obronna, należy do jednych z najstarszych budowli z cegły w Małopolsce, a roztaczający się z niej widok ukazuje piękną panoramę Oświęcimia i okolic.

 

Wieża obronna

Wieża obronna - budowę wieży rozpoczęto po 1241r., wznosząc ją prawdopodobnie w ramach odbudowy spalonego przez Tatarów grodu. Pierwszą fazę budowy stanowi cokół z kamiennych ciosów. Na początku XIV w. budowę ukończono ? ale już nie z kamienia tylko z ręcznie formowanej cegły. Wieża wzniesiona jest na planie kwadratu o długości boku ok.10 m, grubości ścian na poziomie dziedzińca ok. 4 metrów. Pierwotne wejście do wieży znajduje się dziś 10 m nad poziomem dziedzińca. Prowadziły do niego kiedyś drewniane zewnętrzne schody. Wewnątrz wieży znajdował się loch, w którym czasami przetrzymywano więźniów. Po potopie szwedzkim wieża przez ponad 200 lat pozostawała w stanie ruiny. Na początku XX wieku właściciel zamku Karol Kaszny przeprowadził remont budynku. Wtedy właśnie uzupełniono ubytki w murze wieży a poziom górny przykryto dachem namiotowym.
W latach 1928 - 1931 połączono wieżę z zamkiem.
W 2007 - 2010 roku podjęto prace związane z konserwacją wieży.
Obecnie jest ona jedną z atrakcji turystycznych miasta, udostępniona dla zwiedzających.

Muzeum Żydowskie i Synagoga w Oświęcimiu

Muzeum Żydowskie i Synagoga w Oświęcimiu to jedne z ostatnich śladów żydowskiej obecności w mieście, na obrzeżach którego – podczas II wojny światowej – został założony przez Niemców obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau.
Misją instytucji, otwartej w 2000 roku pod nazwą Centrum Żydowskie, jest kultywowanie pamięci o żydowskich mieszkańcach Oświęcimia oraz edukacja odnosząca się w sposób szczególny do problematyki Zagłady i współczesnych zagrożeń związanych z nietolerancją i uprzedzeniami.
Centrum obejmuje Muzeum Żydowskie, synagogę Chewra Lomdei Misznajot oraz Centrum Edukacyjne, łączy miejsce modlitwy i refleksji z zadaniem upamiętniania żydowskiej przeszłości miasta. To fascynująca historia społeczności żydowskiej przedwojennego Oświęcimia oraz współczesna lekcja sprzeciwu wobec nietolerancji.
Od 2006 roku Centrum Żydowskie w Oświęcimiu jest stowarzyszone z Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego w Nowym Jorku.

Miejsce Pamięci i  Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

Miejsce Pamięci i  Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu - Auschwitz stał się dla świata symbolem terroru, ludobójstwa i Holokaustu. Utworzony został przez hitlerowców na przedmieściach miasta Oświęcimia, które podobnie jak i inne tereny Polski, było okupowane przez Niemców w czasie II wojny światowej.
Nazwa miasta Oświęcim została zamieniona na Auschwitz i stała się również nazwą obozu. Za początek jego funkcjonowania uważa się 14 czerwca 1940 r., dzień przywiezienia do Auschwitz pierwszego transportu polskich więźniów politycznych.
W ciągu następnych lat obóz został rozbudowany i składał się z trzech głównych części: Auschwitz I , Auschwitz II-Birkenau, Auschwitz III-Monowitz oraz z ponad 40 podobozów. Początkowo w obozie więzieni byli i ginęli Polacy. Później osadzono w nim również radzieckich jeńców wojennych, Cyganów oraz więźniów innych narodowości.
Od 1942 roku obóz stał się miejscem największego masowego mordu w dziejach ludzkości, dokonanego na europejskich Żydach w ramach hitlerowskiego planu całkowitej zagłady tego narodu. Większość z deportowanych do Auschwitz Żydów - mężczyzn, kobiet i dzieci bezpośrednio po przywiezieniu kierowano na śmierć w komorach gazowych Birkenau. Pod koniec wojny esesmani, usiłując zatrzeć ślady swych zbrodni, rozpoczęli demontaż i niszczenie komór gazowych i krematoriów oraz innych obiektów a także palenie dokumentów. Więźniów zdolnych do marszu ewakuowano w głąb Rzeszy. Tych, którzy pozostali w obozie oswobodzili żołnierze Armii Czerwonej w dniu 27 stycznia 1945 roku.
2 lipca 1947 roku ustawą polskiego Sejmu na obszarze dwóch zachowanych części obozu: Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. W 1979 roku miejsca te wpisano na Listę Obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Rynek – został wytyczony w połowie XVI wieku jako główny plac handlowy w Oświęcimiu. Pierzeje kwadratowego Rynku stanowiła drewniana zabudowa, a rozplanowanie działek lokacyjnych w wielu przypadkach jest zgodne z obecną zabudową. Wiadomo, że w XVI wieku wzniesiono piętrowy ratusz, ale zabudowa przy rynku nadal była drewniana. Według relacji Jana Nepomucena Gątkowskiego pośrodku rynku znajdował się piętrowy ratusz  z zegarem. Rynek otaczały wówczas trzy kamienice, figura św. Jana Nepomucena i głęboka studnia miejska. Na rynku obok ratusza znajdował się również stawek z wodą, której używano podczas gaszenia pożarów. W drugiej połowie XIX wieku, po dwóch pożarach, zabudowę przy rynku odbudowano, w większości murowaną. W czasie II wojny światowej rynek został częściowo przebudowany przez Niemców. Podcienia przy ul. Plebańskiej i w narożniku dawnego Hotelu „Herz” są częściowo zrealizowanym fragmentem projektu kompleksowej przebudowy rynku. W tym czasie została usunięta z rynku płyta Grobu Nieznanego Żołnierza i figura Św. Jana Nepomucena. Wycięto także drzewa, które posadzono w okresie międzywojennym. Dokonana w latach 2012-13 rewitalizacja płyty rynku głównego ukazuje historię miasta poprzez wyeksponowanie i podświetlenie fragmentów murów XVI w.  ratusza  oraz odtworzenie przedwojennej studni miejskiej.


Kamienica Ślebarskich

Kamienica Ślebarskich - obszerna piętrowa kamienica wzniesiona w XIX w. Wybudował ją ówczesny proboszcz parafii WNMP - Ks. Michał Ślebarski. Jest to jednopiętrowy murowany budynek o neoklasycystycznych cechach stylowych. Podczas II wojny światowej Niemcy w nieznacznym stopniu zmienili wygląd budynku, dostosowując go do nowej funkcji - siedziby swoich władz miejskich. Dodano wówczas małą wieżyczkę na dachu oraz przebudowano wnętrza. Po wojnie kamienica była siedzibą m.in. PZPR a następnie, i tak jest do dziś, Sądu Rejonowego w Oświęcimiu.


Dawny hotel Herz

Dawny hotel Herz – pochodząca z XIX wieku jednopiętrowa murowana kamienica, w której mieścił się Hotel „Herz”. Z okazji obchodzonej w Oświęcimiu rocznicy powstania styczniowego 1863 roku, w dniu 7 lutego 1915 roku gościł w nim ówczesny brygadier Józef Piłsudski wraz z korpusem oficerskim Legionów Polskich. W czasie II wojny światowej Niemcy przebudowali go w stylu tzw. „Heimatstilu” według projektu Hansa Stosberga. Efektem tej przebudowy są m.in. podcienia w narożniku i mansardowe okna w dachu oraz likwidacja gzymsu i attyki z nazwą Hotel „Herz”. Od wielu lat w budynku mieści się apteka.

Pałac Ślubów

Pałac Ślubów - willa doktora Antoniego Ślosarczyka wybudowana w latach 1903-1912. Jest to murowana budowla jednopiętrowa o historyzujących cechach stylowych z przewagą elementów neorenesansowych i neobarokowych. Od wschodu do budynku przylegał duży ogród - dziś jego miejsce zajmuje parking. Willa ta nazywana jest często "zameczkiem" lub "pałacykiem", ze względu na bogactwo dekoracji mansardowych okien i ryzalit, stylizowany na wieżyczkę. Obecnie budynek nazywany jest również "Pałacem Ślubów", gdyż po konserwacji i modernizacji przeniesiono tu Urząd Stanu Cywilnego. Na piętrze, z osobnym wejściem od strony ogrodu, znajduje się piękna sala ślubów. W budynku tym od kilku lat ma także swoją siedzibę Rada Miasta Oświęcimia. 

 

Ratusz – pochodząca z II połowy XIX wieku budowla o historyzujących cechach stylowych, z przewagą elementów neogotyckich, murowana, jednopiętrowa z dwuspadowym dachem. Charakterystyczna jest asymetryczna fasada ratusza, z wieżą w osi głównego wejścia. „Wieża” ta jest zwieńczona attyką z krenelażem i dwoma narożnymi wieżyczkami. Na „wieży” ratuszowej w 1876 roku został umieszczony zegar – wymieniony na nowy w 2001. Budynek dawnego Ratusza od wielu lat nie spełnia już swojej funkcji, jednak od 1993 roku powiewa nad nim herbowa flaga miasta a w samo południe można usłyszeć stąd hejnał Oświęcimia – fragment poloneza skomponowanego przez Aleksandra Orłowskiego. Pierwotny budynek miejskiego ratusza znajdował się pośrodku Rynku już od połowy XVI wieku, odnowiony w 1792 roku spłonął podczas pożaru w 1863. Pracę nad nowa siedzibą magistratu nadzorował architekt Leopold Michla. Od 1875 roku biura władz miejskich funkcjonowały już w nowym obiekcie aż do II wojny światowej a po jej zakończeniu usytuowano magistrat w Zamku. Od 1987 roku siedziba władz miejskich została przeniesiona do budynku przy ul. Zaborskiej.

Kościół Parafialny

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – jest budowlą orientowaną, trójnawową, z prostokątnie zamkniętym prezbiterium oraz z wieżą na osi fasady zachodniej i kaplicą przy ścianie północnej nawy. We wnętrzu kościoła sklepienia i filary zdobione są dekoracjami stiukowymi. Ołtarz główny, późnobarokowy, z naturalnej wielkości figurami śś. Piotra i Pawła pochodzi z XVIII wieku, a przebudowany został w drugiej połowie XIX wieku. Oprócz tego w kościele można zobaczyć dwa piękne krucyfiksy: XVII-wieczny w kruchcie pod wieżą i XVIII-wieczny na zewnętrznej ścianie wschodniej prezbiterium. W przejściu z nawy do prezbiterium znajduje się marmurowa chrzcielnica z metalową pokrywą z 1613 roku. Na zachodniej ścianie nawy i południowym filarze widoczne są wmurowane w ściany, marmurowe epitafia. Najstarsze z nich to epitafium z czarnego marmuru, poświęcone księdzu Hieronimowi Russockiemu – z 1681 roku, pozostałe pochodzą z XIX wieku. Ponadto w kościele przechowywane są trzy podominikańskie obrazy z XVIII wieku: Matki Bożej Różańcowej, św. Jacka i św. Dominika, feretron i ornaty – również z XVIII wieku oraz zabytkowe kielichy mszalne. W miejscu, w którym dziś znajduje się kościół WNMP, przypuszczalnie już w XII wieku istniał drewniany kościół parafialny, który spłonął podczas najazdu tatarskiego. Niszczony kolejnymi pożarami, wielokrotnie przebudowywany kościół, swoją finalną formę uzyskał w 1881 roku – po ostatniej odbudowie.

 

Wnętrze Kościoła Sióstr Serafitek

Zespół Klasztorny Sióstr Serafitek w Oświęcimiu - jest to niewielki budynek wzniesiony w stylu neogotyckim, z nietynkowanej cegły oraz węższym i niższym prezbiterium zamkniętym absydą, jednonawowy. Wnętrze kościoła ma sklepienie krzyżowo-żebrowe. Neogotycki ołtarz główny pochodzi z końca XIX wieku, podobnie jak ambona i ławki. Ołtarze boczne z obrazami św. Franciszka z Asyżu i św. Antoniego z Padwy, rzeźba Piety, konfesjonał i żyrandol pochodzą z pierwszych lat XX wieku. W czasie II wojny światowej kościół został częściowo zniszczony. Po wojnie odbudowano go, a w 1947 roku ustawiono przed nim figurę Matki Bożej Niepokalanej. Najstarszy budynek klasztorny w stylu neoklasycystycznym połączony jest obecnie z kościołem parterową przewiązką. Drugi budynek, dostosowany do niego stylistycznie, wzniesiono w latach 50-tych XX wieku. W obrębie klasztoru znajduje się jeszcze secesyjno - modernistyczny budynek "Caritasu" wzniesiony w latach 1905-1910 oraz dwa budynki przedszkola z lat 30-tych XX wieku. Od wschodu i zachodu budynki Zgromadzenia Sióstr Serafitek otacza sad i ogród klasztorny. Fragment nagrobka Matki Założycielki - Marii Małgorzaty Szewczyk znajduje się we wnętrzu kościoła MB Bolesnej.

Cmentarz Parafialny

Cmentarz Parafialny –  cmentarz rzymskokatolicki parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Oświęcimiu usytuowany jest po wschodniej stronie centrum miasta. Założony został w pierwszej połowie XIX wieku. Cmentarz parafialny ma plan nieregularnego czworoboku. W części środkowej i północnej zachowane są ślady dawnego rozplanowania - z kaplicą cmentarną, kostnicą, aleją główną i szpalerem starych drzew wzdłuż dawnej granicy wschodniej. Kaplica cmentarna pochodzi z okresu międzywojennego. Jest to budynek murowany wzniesiony na planie prostokąta, nakryty dachem trójspadowym. W środkowej części cmentarza usytuowany jest zespół najstarszych, zabytkowych nagrobków. Jest ich ponad dwieście. W wielu przypadkach są to piękne przykłady sztuki sepulkralnej - zarówno te kute w kamieniu, jak i dzieła sztuki kowalskiej. Do najstarszych nagrobków należy m. in. Obelisk z piaskowca-pozostałość z grobowca Russockich i Dąbskich, oraz obeliski żołnierzy austriackich poległych w bitwie z wojskiem pruskim 27 czerwca 1866 roku. Cztery grobowce rodzinne zaliczane są do zabytków architektury cmentarnej, są to m.in. neoromański grobowiec rodziny Stankiewiczów i neoklasycystyczny grobowiec rodziny Wojciechowskich z piękną rzeźbą płaczącego anioła. Od 1986 roku cmentarz parafialny w Oświęcimiu wpisany jest do rejestru zabytków. Dziś jedynie istniejące już wcześniej grobowce są otwarte dla pochówków. Funkcję głównej nekropolii miasta przejął cmentarz komunalny, usytuowany poza centrum miasta - podobnie jak ponad 150 lat temu cmentarz parafialny.

Kaplica Mauzoleum Rodziny Hallerów w Dworach

Kaplica Mauzoleum Rodziny Hallerów w Dworach ? dobrze zachowana część dawnego zespołu dworskiego pochodzącego z I poł. XIX wieku. Usytuowana we wschodniej części Dworów jest murowaną budowlą w stylu klasycystycznym. Otaczają ją jońskie pilastry podtrzymujące gzyms, na którym wspiera się kopuła zwieńczona metalowym krzyżem. Pierwotnie, w znajdującym się w środku kaplicy ołtarzu umieszczona była drewniana figura św. Barbary. Kilka lat temu zastąpiono ją figura Matki Bożej a św. Barbarę umieszczono z boku. Po obu stronach ołtarza wmurowane są w ściany epitafia. Jedna z płyt poświęcona jest pamięci majora Cezarego Hallera de Hallenburg a druga ? ostatniemu pochowanemu tu członkowi rodziny ? Cezaremu Antoniemu Hallerowi (zmarł 8 lipca 1972 roku). Przy drzwiach wejściowych w posadzce, znajduje się wejście do krypty z trumnami pochowanych tutaj osób. Kaplicę otacza pozostałość po parku dworskim. Obiekt należy do Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, a w niedziele i święta są tu odprawiane msze.
W 2009 roku kaplica została odremontowana. 

 

  • @http://mosir.oswiecim.pl
  • @http://um.oswiecim.pl
  • @http://www.muzeum-zamek.pl/
  • @http://ajcf.pl/
  • @http://www.auschwitz.org.pl/
  • @http://ock.org.pl
  • @http://mbp-oswiecim.pl/
Realizacja: HEXADE.COM (Grafik, projektant, webdesigner)